کارگاه آموزشی زیبایی‌شناسی تصویر خبری
کارگاه آموزشی زیبایی‌شناسی تصویر خبری از 23 تا 25 اردیبهشت با حضور سردبیران و دبیران خبرِ چهار مرکز استان، در مرکز آذربایجان شرقی برگزار شد.

در کارگاه آموزشی زیبایی‌شناسی تصویر خبری چه نکاتی تدریس شد؟ آیا شما هم می‌خواهید در این کارگاه‌ها شرکت کنید؟

تأثیر تصویر را جدی بگیریم!

 

 این کارگاه در سال 96، برای عناوین شغلی مختلف در چهار نوبت و درمجموع برای 106 نفر برگزار شده است. شایان ذکر است که در تقویم آموزشی سال 97 برگزاری این کارگاه برای 150 نفر از افراد با عناوین شغلی خبری پیش‌بینی شده است. در این گزارش به بررسی بخش‌های مختلف این کارگاه آموزشی پرداخته می‌شود.

 

ضرورت و هدف برگزاری کارگاه

در جهان معاصر و دنیای رسانه‌ها، خبر تلویزیونی یکی از تخصصی‌ترین و پیچیده‌ترین انواع برنامه‌سازی تلویزیونی است و رسیدن به استانداردهای تولیدی خبر نیاز به دانش و مهارت‌های متعددی دارد. یکی از دانش‌های بسیار ضروری برای افزایش مهارت‌های خبر تلویزیونی، شناخت درست تصویر و بیان بصری است و متأسفانه تاکنون توجه لازم و کافی به این امر صورت نگرفته است. کارگاه زیبایی‌شناسی تصویر خبری قصد دارد تا با ارتقای دانش بصری دبیران خبر، این مشکلات را برطرف سازد و هدف برگزاری این کارگاه بالا بردن بینش و مهارت دبیران خبر در استفاده درست از تصاویر هدفمند است. شرکت در این کارگاه منجر به آن خواهد شد که فراگیران درک بهتری از تصاویر داشته باشند. و بر اساس اصول علمی ـ هنری آن‌ها را ارزیابی و با انتخاب تصاویر مناسب‌تر، بیان بصری برنامه‌های خبری خود را تقویت کنند و به جذابیت برنامه‌های خبری یاری رسانند. 

 

مهم‌ترین مباحث مطرح شده در کارگاه

 زیبایی‌شناسی تصویر چیست؟

 نقش و اهمیت زیبایی‌شناسی تصویر در تولیدات خبری تلویزیون

 چشم چگونه تصاویر را خوانش می‌کند؟

 روش‌های ایجاد کانون‌های توجه در تصاویر خبری تلویزیون

 روانشناسی خطوط غالب تصویر برای ایجاد و انتقال معنا و احساس در خبر تلویزیونی

 مفاهیم کادر در تصاویر خبری

 استفاده از مناطق کادر برای مدیریت پیام‌های خبری

 ترکیب‌بندی تصویر چیست؟

 کاربرد انواع ترکیب‌بندی تصویر در ایجاد و یا تقویت معنا و مفاهیم خبری

 آسیب‌شناسی برنامه‌های خبری صداوسیما از نظر ابعاد زیبایی‌شناسانه و ظرایف هنری

 

مشخصات کارگاه

 تعداد فراگیران: 18 نفر از دبیران و سردبیران خبر

 ساعت آموزش: 24 ساعت

 نفر / ساعت آموزش:  432 نفر- ساعت

دیدگاه مدرس کارگاه (حمیدرضا حافظی)

مهم‌ترین دستاورد این کارگاه آموزشی، تغییر بینش دبیران خبر نسبت به مقوله زیبایی‌شناسی تصویر و ظرایف هنری است و این امر بیش‌تر مدیون انجام تمرین‌های کارگاهی تجزیه و تحلیل نما به نمای خبرهای استاندارد جهانی و یادگیری رمز و راز خلاقیت‌های تصویری این آثار خبری است. همچنین ارزیابی و آسیب‌شناسی نمونه‌های داخلی، فراگیران را از نقاط ضعف برنامه-هایشان، بیش از پیش آگاه‌تر خواهد کرد و در صورت تداوم و استمرار این کارگاه‌های آموزشی و برگزاری دوره‌های تکمیلی پیشرفته یقیناً فرهنگ‌سازی مناسبی درباره اهمیت و کاربرد زیبایی‌شناسی خلاقیت تصویری در جامعه خبری سازمان صورت خواهد گرفت.

 

دیدگاه فراگیران

 رسول مهدی‌نژاد: از دستاوردهای این کارگاه می‌توان به افزایش توانمندی و مهارت در شناخت پیام‌های بصری و گزینش عناصر بصری برای زیباسازی تصاویر و ایجاد ترکیب‌بندی جذاب و مخاطب‌پسند تصویر، در بخش‌های خبری و افزایش ذوق و قریحه هنری دبیران و سردبیران درباره زیبایی‌شناسی اشاره کرد. مطالب ارائه شده در کارگاه در خصوص ادراک، ارزیابی و بیان مفاهیم بصری در بخش‌های مختلف خبری قابل کاربرد و پیاده‌سازی است. پیشنهاد می‌شود این کارگاه برای سایر گروه‌ها نیز برگزار شود و استمرار داشته باشد.

 علی نعیمی: از دستاوردهای این کارگاه می‌توان به شناخت اهمیت تصویر (عکس و فیلم) در انتقال بهتر پیام یا همان خبر به مخاطب، آشنایی با تکنیک‌های انتخاب تصویر متناسب با متن برای اثرگذاری بیش‌تر بر بینندگان، آشنایی دبیران خبر با زوایای پنهان برخی از تصاویر که غالباً در برخی از رسانه‌های خارجی به کار می‌رود، نام برد. محتوای ارائه شده در کارگاه برای دبیران خبر کاربردی و قابل استفاده است. مثلاً در انتخاب تصاویر مناسب برای یک خبر باید کادری را انتخاب کرد که تأثیر بیش‌تری روی مخاطب داشته باشد. 

 معصومه امینی: مهم‌ترین دستاورد این کارگاه شاید این باشد که تلاشگران رسانه از داشته‌ها و تجاربشان با اطلاعات تصویری که دریافت کرده‌اند و همراهی این اطلاعات با متن خبری درباره اهداف رسانه با علم بیش‌تر و تسلط فزون‌تر بر آن مطالب بهره خواهند گرفت. اگر تاکنون با استفاده از تجربیات شخصی و آموزش‌های غیرعلمی تصویری برای انتقال خبر انتخاب می‌شد حال با آموزش‌های ارائه شده در این کارگاه حساسیت در انتخاب نما، صحنه، سکانس و کادر و سایر موارد ایجاد شده و همین تلنگری است در ارتقای کیفیت کار خبری. درمجموع به نظر می‌رسد که با ایجاد این حساسیت در ذهن، همکاران می‌توانند مخاطب را به دریافت معنایی که با فکر ارائه می‌شود به سوی اهداف رسانه‌ای هدایت کنند. این کارگاه به دلیل تدریس شایسته مدرس، مشارکت دادن فراگیران در کلاس، بهره‌گیری مناسب از ابزار رسانه‌ای نظیر عکس، تصویر و مستند و تلفیق این موارد و البته انجام کار عملی در کلاس منجر به یادگیری عمیق و کاربردی شده و همچنین تازگی موضوع کارگاه، نوعی نگاه جدید در بین فراگیران ایجاد کرده است؛ چرا که مطالب، منسجم و از نگاهی نو به مخاطب ارائه شده است. بهتر است سطوح پیشرفته‌تر این کارگاه برای شرکت‌کنندگان به‌طور مستمر و به‌صورت مشترک برای تدوینگران و تصویربرداران خبر برگزار شود.

 

چگونه در نماهای خبری، کانون توجه ایجاد کنیم؟

تصویر مورد نظر (نقاشی بازگشت غیرمنتظره) از جمله تصاویر متعددی است که مدرس برای فراگیران نمایش داده است و سپس از فراگیران می‌خواهد کانون‌های توجه (اولیه و ثانویه) را در تصویر بیابند و دلیل خود را برای این انتخاب بیان کنند. جالب است بدانید که کانون توجه اولیه در این تصویر، چهره سربازی است که وارد اتاق شده است.

در اغلب مواقع هدف این است که توجه بیننده را به موضوعی خاص ترغیب کنیم؛ آن را متمایز سازیم و به آن برتری و اهمیت بدهیم. در خبرهای تلویزیونی هدایت توجه بیننده از اهمیت خاصی برخوردار است. تصویر متحرک به بیننده فرصت کمی برای بررسی عناصر بصری می‌دهد، به‌ویژه اگر رویداد سریع و کوتاه باشد. به همین دلیل معمولاً هر تصویر خبری یک کانون توجه بدون ابهام دارد. برای ایجاد کانون توجه از روش‌های عمده زیر می‌توان استفاده کرد:

  1. تسلط از طریق اندازه
  2. مکان مرکز تصویر
  3. نقطه طلایی کادر
  4. تقاطع خطوط واقعی یا تلویحی تصویر
  5. حمایت و پشتیبانی عناصر ثانویه تصویر
  6. جهت نگاه
  7. قرارگیری در رأس ترکیب‌بندی مثلثی
  8. جداسازی در عمق تصویر
  9. تضاد سوژه با محیط
  10. بافت متمایز
  11. رنگ‌های پرتضاد و مشخص
  12. نورپردازی
  13. حرکت مجری
  14. حرکت دوربین
  15. چهره
  16. روایت
  17. فوکوس
  18. فرم و حالت انسانی
  19. آشنازدایی
  20. صدا

عمده مطالب ارائه شده در این کارگاه برگرفته از کتاب «زیبایی‌شناسی تصویر در سینما و تلویزیون» به قلم حمیدرضا حافظی (مدرس کارگاه) است.

پیوستها

تاریخ انتشار: شنبه 19 خرداد 1397