چگونه عروسک بسازیم
کارگاه آموزشی پویانمایی استاپ موشن در سال 96، برای عناوین شغلی انیماتور، کارگردان پویانمایی و گرافیست در 5 نوبت در تهران و مراکز کرمان، گلستان، گیلان و همدان و در مجموع برای 67 نفر، به همت اداره کل آموزش سازمان برگزار شده است.

چگونه عروسک بسازیم

     کارگاه آموزشی پویانمایی استاپ موشن در سال 96، برای عناوین شغلی انیماتور، کارگردان پویانمایی و گرافیست در 5 نوبت در تهران و مراکز کرمان، گلستان، گیلان و همدان و در مجموع برای 67 نفر، به همت اداره کل آموزش سازمان برگزار شده است. ارزشیابی­ های صورت گرفته بیانگر رضایت 89 درصدی فراگیران از این کارگاه آموزشی بوده است. بررسی ­های اولیه نشان می­ دهد بر مبنای آموزه­ های این کارگاه آموزشی چندین پویانمایی در تهران و مراکز استانی تولید شده است. در این گزارش به بررسی بخش ­های مختلف این کارگاه آموزشی پرداخته می­شود.

 

ضرورت وهدف برگزاریکارگاه

    استاپ موشن، یکی از شیوه­ های سنتی پویانمایی ­سازی است که در آن طراح اثر، اشیای واقعی را در صحنه به طور جزئی جابجا می­کند و از آن­ها عکس می­گیرد که یکی از فن­ های ساخت پویانمایی برای به حرکت در آوردن اجسام به صورت فیزیکی است. به منظور پرورش استعدادهای هنری و ایجاد توانایی و بروز خلاقیت­ ها و ابداع­ ها در حوزه پویانمایی و ارتقای سطح دانش فني و هنري و همچنين افزايش بهره وري همکاران در حوزه پویانمایی و نيز پرهیز از اتلاف بودجه سازمان، کارگاه آموزشی استاپ موشن برای آشنایی فراگیران با ساخت عروسک، دکور و انیمیت برنامه­ ریزی و  طراحي شده است. هدف از برگزاری این کارگاه، آشنایی فراگیران با اصول زیبایی شناسی عروسک و دکور و توانایی ساخت عروسک، دکور و انیمیت است.

 مهم­ترینمباحثمطرحشدهدرکارگاه

  1. طراحی کاراکتر
  2. ساخت سر عروسک
  3. آشنایی با نسبت­ها و تناسبات سر و همچنین مواد اولیه خمیر
  4. ساخت آرماتور سیمی و نحوه اتصال کف پا به دکور
  5. ساخت و حجم دهی بدن عروسک با توجه به طراحی شخصیت
  6. گریم عروسک
  7. ساخت دست عروسک
  8. آشنایی با فضاسازی و طراحی دکور پویانمایی
  9. انیمیت و زمانبندی افتادن توپ
  10. آشنایی با مواد و متریال ساخت دکور
  11. انیمیت و زمانبندی راه رفتن عروسک

 

دیدگاه مدرس کارگاه(آقای مهدی خرمیان)

    خوشبختانه در سال­های اخیر پویانمایی در کشور و سازمان صداوسیما رشد بسیار خوب و درخور توجهی داشته است و همواره سازمان به تولید و پخش پویانمایی نیازمند بوده است. پویانمایی استاپ­موشن به عنوان یکی از فناوری­های کلاسیک پویانمایی همواره مورد توجه فیلم­سازان این رشته و مخاطبین کودک و نوجوان بوده، ولی متأسفانه نبود تجربه و تخصص کافی در این حوزه سبب مهجور بودن این تکنیک در سازمان شده است. خوشبختانه با توجه به برگزاری کارگاه آموزشی پویانمایی استاپ­ موشن، فراگیران مراحل ساخت استاپ­ موشن را به صورت کارگاهی و عملی تجربه نموده و در این خصوص تجربیات و آموزه ­های خوبی را کسب کرده­ اند.

     نیاز سازمان به تولید و پخش پویانمایی همیشگی است بنابراین با توجه به مطالب مطرح شده در کارگاه استاپ­ موشن امید می ­رود فراگیران علاقمند بتوانند پروژه ­های درخور توجهی را با این تکنیک تعریف نموده و تولید کنند.

     کارگاه استاپ­ موشن برگزار شده، دوره­ای مقدماتی و فشرده برای ساخت پویانمایی استاپ­ موشن بوده است و فراگیران حتما دوره ای پیشرفته و تکمیلی نیز نیاز دارند تا بتوانند آموزه­ ها و تجربیات خود را کامل کنند.

     در ادامه به منظور بهره­ مندی علاقمندان حوزه پویانمایی استاپ ­موشن یکی از مباحث مطرح شده در این کارگاه آموزشی ارائه می­شود.

 

ساخت سرعروسک

مهدی خرمیان

     برای شروع و تمرین ساخت سر عروسک توصیه می شود هنرجویان از خمیر بازی استفاده کنند. 

    ابتدا باید براساس مدل شیت، سر عروسک را با خمیر بازی بسازند. در هنگام ساخت و کارکردن با خمیر بازی، هم می توانند از روش کاهشی استفاده کنند و هم با اضافه کردن خمیر سر عروسک را بسازند و بعد از ساخت کامل سر و به نتیجه نهایی رسیدن با استفاده از خمیر هوا خشک (خمیرهایی که در مجاورت هوا خشک می شوند مانند خمیر کاغذ و با خمیر گل سازی) سر عروسک را براساس مدل شیت و مدل خمیری بسازند.

مراحل ساخت سر خمیری  (جهت تمرین)

بعد از ساخت سر عروسک به وسیله خمیر بازی باید با استفاده از خمیری که در مجاورت هوا خشک می شود سر اصلی عروسک را بسازیم.

هنگام ساخت سر ابتدا یک شکل بیضی و تخم مرغی شکل را بسازید،                      

 سپس جای چشم ها را روی آن مشخص کنید.                                        

بعد از آن دماغ را به آن اضافه کنید و جای دهان را مشخص می کنید و برای چشم ها از مروارید استفاده کنید و مردمک چشم با استفاده از ماژیک تینری، مانند ماژیکCD روی مرواریدها مشخص و بعد از آماده سازی چشم مروارید را با کمی وازلین چرب سازید تا هنگامی که چشم را در جای خود قرار دادید چشم به کمک یک سوزن به راحتی حرکت کند و به خمیر نچسبد.

برای فک متحرک عروسک از چند روش استفاده می شود:

الف) در راحت ­ترین راه برای داشتن فک متحرک، جمجمه عروسک و فک آن به صورت دوقطعه جدا ساخته می شود که معمولا بین این دو قطعه شکاف نازکی دیده می شود، ولی می توان به کمک نرم­ افزارهای گرافیکی مثل فتوشاپ به صورت فریم به فریم آن را ترمیم کرد.

ب) ساخت سر به وسیله خمیر بازی که همیشه نرم بماند و قابلیت تغییر میمیک و لب زدن عروسک وجود داشته باشد.

ج) ساختن لب ها و دهان های مختلف به صورت برجسته و به وسیله خمیرهای هوا خشک امکان پذیر است. توضیح آنکه، اینگونه لب برای عروسک ­های فانتزی مناسب تر هستند.

د) تعویض سر، یکی از روش­ها برای داشتن حالت­های مختلف و لب زدن عروسک است، ولی برای این روش نیاز به تجربه و امکانات فنی خاص است وگرنه هنگام تعویض سر پرش ایجاد می شود.

 

ساخت دست

یکی از مواد و متریال­ های مورد استفاده برای دست در انیمیشن­های حرفه­ای سیلیکون می­باشد که باید سیلیکون را داخل قالبی که قبلاً براساس طراحی دست ساخته شده است ریخته و اسکلت دست را داخل آن قرار دهیم. ساخت این نوع دست برای هنرجویان پیچیده و نیاز به شناخت و تجربه زیادی می­باشد. بنابراین بهترین متریالی که برای ساخت دست به هنرجویان پیشنهاد می شود لاتکس می­باشد.

 

ساخت اسکلت دست عروسک

    هنرجو ابتدا باید یک طرح با اشل یک یکم از دست عروسک اجرا نماید سپس به وسیله سیم­ های نازکی به اندازه طول هر انگشت سیم ­ها را جدا کند و در قسمت مچ دست آن­ها را به هم بتاباند تا اسکلت دست آماده شود. روشی دیگر همچنان که در تصویر می ­بینید ابتدا الگوی دست را بر اساس اندازه و شکل مدل شیت طراحی می­کنیم و آن را روی یک تخته منتقل کرده و با استفاده از چند میخ ریز سیم را بر روی مدل دست و همچنین میخ­ ها می­ پیچیم، در این صورت اسکلت دست آماده می شود. جاهایی که میخ برای کنترل اسکلت دست باید زده شود بر روی تصویر با نقاطی مشخص شده است.

  

ساخت دست عروسک به وسیله لاتکس

لاتکس را می­توان با رنگ­ هایی که حلال آن­ها آب است ترکیب نمود. رنگ پلاستیک برای رنگ کردن لاتکس مناسب است. ابتدا رنگ مورد نظر را در یک ظرف جداگانه می­ سازیم، سپس رنگ را آرام آرام به لاتکس اضافه می­کنیم و به هم می­زنیم، بعد از مخلوط شدن رنگ با لاتکس، رنگ آن روشن به نظر می­رسد ولی بعد از خشک شدن کمی تیره شده و به رنگ ساخته شده اولیه بر می­گردد.

     بعد از آماده شدن اسکلت دست و تهیه لاتکس با رنگ مورد نظر (رنگ پوست عروسک)، ابتدا توصیه می­شود برای پر کردن حجم کف دست دو تکه اسفنج نازک را به لاتکس آغشته کنیم و بعد از خشک شدن به دو طرف اسکلت دست بچسبانیم، حالا اسکلت دست را داخل لاتکس می زنیم و بعد از خارج کردن آن از لاتکس صبر می­کنیم تا خشک شود و سپس چندین مرتبه این عمل را تکرار می­کنیم تا حجم دست عروسک کامل گردد..

   اگر دست مربوط به یک کاراکتر لاغر و یا پیر است رگ­ها و برآمدگی ها و مفاصل انگشت­ها را با گذاشتن لاتکس اضافی، برجسته می کنیم

    معرفی منابع

     علاقمندان می­توانند برای مطالعه بیش­تر به منابع زیر مراجعه کنند.

  1. روش­های ساده متحرک­سازی، نشر کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان

2. Lord, Peter; Sibley, Brian: Cracking Animation. The Aardman Book of 3-D Animation. (Foreword by Nick Park). London: Thames & Hudson 1998

تاریخ انتشار: دوشنبه 5 شهریور 1397